Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych

Z dniem 13 października 2019r. weszły w życie przepisy Rozdziału 6 ustawy z dnia 18 marca 2018r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (dalej „Ustawa”) stanowiące o Centralnym Rejestrze Beneficjentów Rzeczywistych (dalej „CRBR”) i zasadach ujawniania w nim danych.  W ujęciu praktycznym oznacza to nowe obowiązki sprawozdawcze.

 

CRBR jest systemem teleinformatycznym służącym przetwarzaniu informacji o beneficjentach rzeczywistych spółek wymienionych w art. 58 Ustawy.

Do zgłaszania informacji o beneficjentach rzeczywistych i ich aktualizacji, zgodnie z przepisem art. 58 Ustawy są obowiązane:

  1. spółki jawne;
  2. spółki komandytowe;
  3. spółki komandytowo-akcyjne;
  4. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością;
  5. spółki akcyjne, z wyjątkiem spółek publicznych w rozumieniu ustawyz dnia 29 lipca 2005r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych).

Informacje podlegające zgłoszeniu do CRBR obejmują:

  1. dane identyfikacyjne spółek wymienionych w art. 58 Ustawy:
    1. nazwę (firmę),
    2. formę organizacyjną,
    3. siedzibę,
    4. numer w Krajowym Rejestrze Sądowym,
    5. NIP;
  2. dane identyfikacyjne beneficjenta rzeczywistego i członka organu lub wspólnika uprawnionego do reprezentowania spółek wymienionych w art. 58 Ustawy:
    1. imię i nazwisko,
    2. obywatelstwo,
    3. państwo zamieszkania,
    4. numer PESEL albo datę urodzenia - w przypadku osób nieposiadających numeru PESEL,
    5. informację o wielkości i charakterze udziału lub uprawnieniach przysługujących beneficjentowi rzeczywistemu.

Informacje, o których mowa w art. 59 Ustawy, są zgłaszane do CRBR nie później niż w terminie 7 dni od dnia wpisu spółek wymienionych w art. 58 Ustawy do Krajowego Rejestru Sądowego, a w przypadku zmiany przekazanych informacji - w terminie 7 dni od ich zmiany.

Powyższe nie dotyczy spółek wymienionych w art. 58 Ustawy wpisanych do Krajowego Rejestru Sądowegoprzed dniem wejścia w życie rozdziału 6, czyli przed dniem 13 października 2019r. Takie spółki mają obowiązek dokonania zgłoszenia do CRBR  informacje o beneficjentach rzeczywistych w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie tego rozdziału, czyli do dnia 13 kwietnia 2020r. (termin pierwotny który może ulec wydłużeniu w związku z zaistniałą sytuacją związaną z koronawirusem - w dniu 10 marca 2020r. Ministerstwo Rozwoju opublikowało komunikat, w którym zadeklarowano, że opracowywany jest pakiet osłonowy dla przedsiębiorców, a jedną z projektowanych propozycji zmian legislacyjnych jest przesunięcie na dzień 1 lipca 2020r. terminu realizacji obowiązku zgłoszenia do CRBR dla spółek wpisanych do Krajowego Rejestru Sądowego przed dniem 13 października 2019r.).

Zgłoszenia do CRBR dokonuje osoba uprawniona do reprezentacji spółki wymienionej w art. 58 Ustawy. Nie można dokonać zgłoszenia przez pełnomocnika spółki wymienionej w art. 58 Ustawy.

Zgłoszenia dokonuje się nieodpłatnie za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w formie dokumentu elektronicznego, zgodnie ze wzorem udostępnionym przez Ministra Finansów.  Zgłoszenie musi być opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP oraz zawierać oświadczenie o prawdziwości informacji zgłaszanych do CRBR.  Oświadczenie składane jest pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli o następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.".

W przypadku gdy wymagana jest łączna reprezentacja tj. przez więcej niż jedną osobę, zgłoszenie musi być podpisane przez wszystkie wymagane osoby (nie ma znaczenia kolejność składania podpisów, podpisy kwalifikowane i podpisy potwierdzane profilem zaufanym ePUAP mogą być zamieszczane w dowolnej konfiguracji).

W zakresie realizacji obowiązku z art. 59 Ustawy beneficjentem rzeczywistym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne sprawujące bezpośrednio lub pośrednio kontrolę nad spółką wymienioną w art. 58 Ustawy poprzez posiadane uprawnienia, które wynikają z okoliczności prawnych lub faktycznych, umożliwiające wywieranie decydującego wpływu na czynności lub działania podejmowane przez taką spółkę, a także osoba fizyczna lub osoby fizyczne, w imieniu których są nawiązywane stosunki gospodarcze lub przeprowadzana jest transakcja okazjonalna, w tym w przypadku spółki będącej osobą prawną inną niż spółka, której papiery wartościowe są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym podlegającym wymogom ujawniania informacji wynikającym z przepisów prawa Unii Europejskiej lub odpowiadającym im przepisom prawa państwa trzeciego:

  1. osoba fizyczna będąca udziałowcem lub akcjonariuszem, której przysługuje prawo własności więcej niż 25% ogólnej liczby udziałów lub akcji tej osoby prawnej,
  2. osoba fizyczna dysponująca więcej niż 25% ogólnej liczby głosów w organie stanowiącym, także jako zastawnik albo użytkownik, lub na podstawie porozumień z innymi uprawnionymi do głosu,
  3. osoba fizyczna sprawująca kontrolę nad osobą prawną lub osobami prawnymi, którym łącznie przysługuje prawo własności więcej niż 25% ogólnej liczby udziałów lub akcji, lub łącznie dysponującą więcej niż 25% ogólnej liczby głosów w organie, także jako zastawnik albo użytkownik, lub na podstawie porozumień z innymi uprawnionymi do głosu,
  4. osoba fizyczna sprawująca kontrolę nad osobą prawną poprzez posiadanie w stosunku do tej osoby prawnej uprawnień, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 37ustawy z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości,

lub

  1. osoba fizyczna zajmująca wyższe stanowisko kierownicze w przypadku udokumentowanego braku możliwości ustalenia lub wątpliwości co do tożsamości osób fizycznych określonych w
    lit. a)-d) oraz w przypadku niestwierdzenia podejrzeń prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu.

Za niezłożenie informacji do CRBR lub złożenie jej z naruszeniem ustawowego terminu przewidziana jest kara administracyjna - kara pieniężna nakładana w drodze decyzji administracyjnej na spółkę zobowiązaną do dokonania zgłoszenia.  Maksymalna wysokości kary pieniężnej to 1.000.000 zł. 

Zgodnie ze stanowiskiem Ministra Finansów złożenie tzw. czynnego żalu na okoliczność niedochowania obowiązku terminowego zgłoszenia danych do CRBR nie wyłącza możliwości nałożenia kar.

Niezależnie od planów wydłużenia terminu na dokonanie zgłoszenia danych do CRBR rekomendujemy przystąpienie do ustalania rzeczywistego stanu w zakresie udziałów/akcji celem zweryfikowania czy i w stosunku do kogo powstanie obowiązek zgłoszenia beneficjenta rzeczywistego, abstrahując od obowiązkuzgłoszenia danych samych spółek odpowiednio do art. 58 pkt 1 Ustawy, tak aby dokonać zgłoszenia w ustawowym terminie, bez narażania się na karę pieniężną.

****

Jeżeli mają Państwo pytania dotyczące praktycznych aspektów związanych z realizacją opisywanych  obowiązków sprawozdawczych, prosimy o kontakt z DST Dąbrowski Szewczyk-Tomasiak Kancelaria Radców Prawnych Spółka Partnerska (e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.)..